27 Φεβ 2014

Κριτική αποτίμηση του νοσολογικού μοντέλου



Η επιθυμία του ανθρώπου να τροποποιήσει με τεχνητά μέσα τη διάθεσή του, όντας διαχρονική, συμβαδίζει με τις προσπάθειες ερμηνείας του φαινομένου αυτού. Μεταξύ των ερμηνευτικών αυτών προσπαθειών – ψυχολογικών, κοινωνικών, πολιτισμικών- συναντάμε το νοσολογικό μοντέλο ερμηνείας της χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών.   Η ιατρική θεώρηση της εξάρτησης εστιάζει στην βιολογική υπόσταση του ανθρώπου.  Διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο  κατανοούμε  τον  εθισμό, τα  αίτια του,  τον εθισμένο άνθρωπο και καθορίζει την αντίληψη μας για τη θεραπεία του.
Το ιατρικό ή αλλιώς βιολογικό ή νοσολογικό μοντέλο ανάγει την εξάρτηση σε νόσο επικεντρώνοντας σε γενετικούς και οργανικούς  παράγοντες οι οποίοι θεωρούνται υπεύθυνοι για την «αρρώστια» (Ποταμιάνος, 1991). Η ταξινόμηση και η περιγραφή της νόσου γίνεται είτε με νευροβιολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες αναφέρονται στις εξαρτητικές ιδιότητες των ουσιών και την δράση τους στα εγκεφαλικά κύτταρα,  είτε με αναφορά στους  γενετικούς παράγοντες οι οποίοι εστιάζουν στη κληρονομικότητα και την δράση των γονιδίων (Πουλόπουλος, 2005).
Παράλληλα, η  προσέγγιση που ακολουθούν οι διάφορες ψυχολογικές θεωρίες, εστιάζοντας στην ατομική ψυχοπαθολογία  ως προς την απόδοση των αιτιών της εξάρτησης, δημιουργεί.................

25 Φεβ 2014

Ενέργειες στην Κοινότητα 2: Street corner work

Το "street corner work" πραγματοποιείται κάθε Δευτέρα και Παρασκευή 6-7μ.μ. στο Χριστιανικό Στέκι της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Θεσσαλονίκης, στην πλατεία Ιπποδρομίου 10.

Στόχοι αυτής της ενέργειας είναι:
καλλιέργεια σχέσεων και επαφών με χρήστες χωρίς προαπαιτούμενα , 
ενημέρωση για την ομάδα της Τρίτης 
ψυχολογική υποστήριξη
αποτροπή της υπαρξιακής εξαθλίωσης μέσα από την κατανόηση, την υποστήριξη και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων που ο ίδιος ο χρήστης διαθέτει
ενημέρωση για προγράμματα απεξάρτησης
πληροφόρηση για τους κινδύνους της χρήσης
ενημέρωση για παροχές που ενδεχομένως υπάρχουν σχετικά με νομική ή άλλη βοήθεια και διασύνδεση με άλλους φορείς για την πληρέστερη κάλυψη των  αναγκών  των χρηστών. 

* Χριστιανικό Στέκι
http://www.xristianikosteki.gr/

Ενέργειες στην κοινότητα: Διακονία Υποστήριξης Εξαρτημένων Προσώπων

Τα μέλη του ΛΟΓΟΥ, σε συνεργασία με το Χριστιανικό Στέκι* της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας Θεσσαλονίκης, πραγματοποιούν κάθε Τρίτη στις 8-10μ.μ. την ομάδα Υποστήριξης Εξαρτημένων Προσώπων, στην Πλατεία Ιπποδρομίου 10.

Η ομάδα εντάσσεται σε μια συλλογική προσπάθεια ομαλής ένταξης των εξαρτημένων ατόμων στην κοινότητα και παράλληλα σε μια από κοινού αντιμετώπιση των αναγκών τους. Απώτερος στόχος είναι η ανάπτυξη της αυτενέργειας των εξαρτημένων ατόμων και της αυτόνομη δράσης τους για να  "ακουστούν" σε ένα ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο και να απεγκλωβιστούν από το περιθώριο.
Μέσα σε ένα ασφαλές πλαίσιο-αυτό της ομάδας- τα εξαρτημένα άτομα έχουν την δυνατότητα να εκφράσουν τα συναισθήματα και τα  βιώματα τους με στόχο την διευκόλυνση της απεξαρτητικής τους προσπάθειας και να διαπραγματευτούν την διακοπή της κύριας ουσίας εξάρτησης τους. Παράλληλα, τα άτομα μέσα στην ομάδα διαλόγου γίνονται γνώστες των επιπτώσεων της κατάχρησης ουσιών σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο και μειώνουν τις συνέπειες κατάχρησης ουσιών.



*Περισσότερες  πληροφορίες για το Χριστιανικό Στέκι
http://www.xristianikosteki.gr

24 Φεβ 2014

Η εξάρτηση σύμφωνα με τoν Φρόυντ στο "Πολιτισμός Πηγή της Δυστυχίας"

Σύμφωνα με τον Φρόυντ, οι χημικές εξαρτήσεις είναι μια προσπάθεια επίδρασης  στον ίδιο μας τον οργανισμό για την αποτροπή  του πόνου που αισθανόμαστε στη ζωή και παράλληλα η αναζήτηση της απόλαυσης  και της κατάκτησης του αισθήματος της ευτυχίας. Η ερώτηση για το σκοπό και το νόημα της ζωής συνδέεται με την αναγνώριση των αληθινών αξιών της ζωής αλλά ωστόσο συχνά οι άνθρωποι αναζητούν για τον εαυτό τους τη δύναμη, την επιτυχία και τον πλούτο. Αν θέσουμε το ερώτημα για το σκοπό της ζωής και αφήσουμε να διαφανεί σαν σκοπός η πρόθεση της ζωής τους , τι θέλουνε από τη ζωή, τότε η απάντηση είναι ότι επιδιώκουν την ευτυχία, να είναι και να μείνουν ευτυχισμένοι. Η ευτυχία νοείται ως αποκλεισμός του πόνου αλλά και ως βίωση ισχυρών και έντονων αισθημάτων ηδονής. Ωστόσο, η ανθρώπινη εμπειρική  πραγματικότητα γνωρίζει την ευτυχία με την έννοια της ηδονής και με την έννοια της απουσίας του πόνου ως ένα αίσθημα το οποίο γεύεται για λίγο καθώς υπάρχει πάντα σε αντίθεση με το αίσθημα του πόνου που προέρχεται είτε από το περιβάλλον είτε από τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους.  Η χρήση, λοιπόν, ουσιών............

22 Φεβ 2014

Το ζήτημα της μεθόδου στις κοινωνικές επιστήμες και η απάντηση στα σύγχρονα ψυχοκοινωνικά προβλήματα



Στις κοινωνικές επιστήμες τέθηκε το ζήτημα της αντικειμενικότητας ,την οποία μπορεί να διεκδικεί η μεθοδολογία σχετικά με την κατανόηση της ατομικής ή συλλογικής ζωής.
Σύμφωνα με τον Ντιλτάυ «εξηγούμε τη φύση αλλά κατανοούμε την ιστορική ζωή». Τίθεται έτσι το ζήτημα της φύσης της γνώσης και της διασφάλισης της εγκυρότητας των πορισμάτων που προκύπτουν από τις μεθόδους των κοινωνικών επιστημών που διαφέρουν από αυτές της πειραματικής απόδειξης των φυσικών επιστημών. Η ερμηνεία κατάγεται από την αρχαιοελληνικό ρήμα ερμηνεύειν και αναφέρονταν στους ιερείς του μαντείου των Δελφών οι οποίοι ήταν επιφορτισμένοι με την εξήγηση των χρησμών της Πυθίας. Ακόμα, το θέμα της ερμηνείας απασχόλησε τους θεολόγους του 19ου αιώνα σε σχέση με την ορθή ερμηνεία της Αγίας Γραφής και παράλληλα με την άνοδο των ιστορικών επιστημών σε σχέση με την ερμηνεία άλλων κειμένων.
Η ερμηνευτική προσπάθεια έχει ως στόχο την ανάδειξη κρυμμένων νοημάτων, της αποκάλυψης της κρυμμένης αλήθειας, των προθέσεων και των παραγόντων που συντελούν στη διαμόρφωση συγκεκριμένων αποτελεσμάτων.
Από τον Νίτσε τέθηκε για πρώτη φορά το ερώτημα για την εγκυρότητα της γνώσης που παρουσιάζεται ως αλήθεια και η οποία ωστόσο μπορεί να δίνει μια άλλη διάσταση στα γεγονότα. Η στάση αυτή του Νίτσε εκφράζει τη γενικότερη δυσπιστία προς τις αξιώσεις απόλυτης αλήθειας που παρουσίαζαν οι επιστημονικές και φιλοσοφικές θεωρίες της εποχής του. Κατά τον Νίτσε : «δεν υπάρχουν γεγονότα παρά μόνο ερμηνείες».
Η αντικατάσταση του αιτήματος για αλήθεια με το αίτημα για ερμηνεία συνάδει με την αποδήμηση της έννοιας της απόλυτης και βέβαιης αλήθειας από τον Μάρξ και τον Φρούντ. Η έννοια της ψευδούς συνείδησης από τον Μάρξ, και η έννοια του ασυνειδήτου από τον Φρόυντ............

20 Φεβ 2014

Κοινωνικός Αποκλεισμός και Αναπηρία: Ιστορική Αναδρομή

Μέσα από μία σύντομη ιστορική αναδρομή καταφαίνεται η ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντι σε άτομα όπως οι ψυχικά άρρωστοι, οι διανοητικά καθυστερημένοι, οι σωματικά μη αρτιμελής και άλλοι. Μία στάση που καλύπτει ένα ευρύ φάσμα· από την αδιαφορία ή το υποκριτικό ενδιαφέρον, μέχρι τη βίαιη απομόνωσή τους σε ιδρύματα-φυλακές μέχρι και τη φυσική εξόντωσή τους. Τα είδη των περιορισμών που υπάρχουν και οδηγούν στην αναπηρία και οι εμπειρίες που βιώνουν οι ανάπηροι, ατομικά και συλλογικά, ποικίλλουν από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή.
Όλες οι κοινωνίες, διαχρονικά, προσέδωσαν κυρίαρχη θέση στο κάλλος και τη βιολογική ακεραιότητα, η οποία σήμαινε την υγεία, την ευρωστία και κατ’ επέκταση την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα. Οι κοινωνικο-πολιτιστικοί κανόνες συνδέονται ανοικτά ή κεκαλυμμένα με την υποβάθμιση της κοινωνικής θέσης του αναπήρου.
Από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια, υπάρχουν αναφορές για την έννοια της «αναπηρίας», είτε ως σωματική είτε ως ψυχική. Στις προϊστορικές κοινωνίες, η επιβίωση εξαρτιόνταν αποκλειστικά από τη σωματική διάπλαση. Έτσι,...........

14 Φεβ 2014

Ο Φόβος για τον βαθύ εαυτό

  .
Ο φόβος είναι το συναίσθημα που δημιουργείται μπροστά σε μια απειλή πραγματική ή φανταστική. Ο φόβος  αναφέρεται και  στο δέος απέναντι σε μια υπέρτατη δύναμη της οποία το μεγαλείο αναγνωρίζεται.  O ιερός φόβος απέναντι στο θεϊκό και την κλήση που μου  απευθύνει.   Ετυμολογικά η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ρήμα φέβομαι = φοβούμαι με  κοινή ινδοευρωπαική προέλευση της ρίζας  Bheg  που σημαίνει  δραπετεύω, απομακρύνομαι, το βάζω στα πόδια τρομαγμένος.  Σχετίζεται με το αίσθημα αυτοσυντήρησης  και είναι έμφυτος στον άνθρωπο.    Ο φόβος ως συναίσθημα ενδέχεται να ακινητοποιήσει  τις ψυχικές λειτουργίες και  τις ψυχικές δυνάμεις του ανθρώπου και να τον καθηλώσει  στην ακινησία  μειώνοντας την ψυχική ενέργεια και τις δυνάμεις του εαυτού,  περιορίζοντας τις επιθυμίες ,  τα κίνητρα και  τα ενδιαφέροντα σε ψυχικό επίπεδο, καθώς και  τις γνώσεις, τις ικανότητες και τις δεξιότητες  που αναπτύσσονται στον ψυχικό κόσμο,  αποτελώντας εμπόδιο για οποιαδήποτε μορφή δράσης και δημιουργικότητας .  Ο  φόβος το άγχος και η αγωνία που ταυτίζονται με το έλλειμμα και τον περιορισμό της ζωής σε ψυχικό επίπεδο εμφανίζονται μέσα από τον περιορισμό του βιώματος των συγκινήσεων , οι  οποίες  όμως συνιστούν τη  ζωή. Το γεγονός που εκφράζεται μέσα από το φόβο είναι το ενδεχόμενο μιας εκμηδένισης , ενός αφανισμού της συνείδησης από τη συγκεκριμένη κάθε φορά αιτία. Ωστόσο, όσο προχωρούμε από την συγκεκριμένη κατάσταση σε μια γενίκευση  διαπιστώνουμε ότι  οντολογική πηγή του φόβου  είναι ο φόβος του θανάτου ο οποίος  απειλεί με εξαφάνιση την ύπαρξη σε όλα τα επίπεδα.  Ο άνθρωπος δέχεται απειλές σε όλα τα επίπεδα της ύπαρξης του με πιο ριζική την απειλή του θανάτου. Ο φόβος λοιπόν αφορά σε τελευταία ανάλυση το φόβο του θανάτου.   Τίθεται λοιπόν, το ζήτημα   για τη σωτηρία του ανθρώπου από τους κινδύνους που τον απειλούν σε κοινωνικό , οικονομικό, πολιτικό , γνωστικό , αισθητικό , ψυχικό και πνευματικό  επίπεδο.

Το ερώτημα για την εσωτερικότητα εκφράζεται  από τον    Κρίσναμούρτι  ο οποίος  τονίζει την αρνητική διάσταση του ανθρώπου τον οποίο θεωρεί παραδομένο στο φόβο, γεγονός που τον κάνει να απομακρύνεται από τον εσωτερικό εαυτό του  και να αναζητά την ευχαρίστηση. Η αναζήτηση  της ευχαρίστησης.........

13 Φεβ 2014

Κέντρο Στήριξης Εξαρτημένων Ατόμων και Κοινωνικά Ευάλωτων Ομάδων: Ο ΛΟΓΟΣ






Η Εξάρτηση σύμφωνα με την Ανθρωπιστική ψυχολογία



Σύμφωνα με τη θεώρηση της ανθρωπιστικής ψυχολογίας ο  άνθρωπος κινείται από την επιθυμία του να αναπτύξει τις ικανότητες του, να είναι αποτελεσματικός και δημιουργικός.  Η απώλεια της δυνατότητας να υπάρξει  ως πρόσωπο σύμφωνα με τις πραγματικές του ανάγκες, επιθυμίες,  αρχές  και αξίες  δημιουργεί αρκετές πιθανότητες να προσπαθήσει να καλύψει τις ανάγκες αυτές με τρόπους μη δημιουργικούς.  Η εξάρτηση έτσι, μπορεί να οριστεί ως η  επικέντρωση της συμπεριφοράς  σε κάποιο πρόσωπο ή δραστηριότητα η οποία ικανοποιεί ή απομακρύνει από τις ανάγκες του προσώπου για αγάπη, ασφάλεια, αποδοχή, σεβασμό και αναγνώριση.  Πρόκειται για μια προσπάθεια κατάκτησης του αισθήματος της πληρότητας , της ευδαιμονίας που προέρχεται από την κάλυψη των συναισθηματικών, νοητικών και υπαρξιακών αναγκών του ανθρώπου . Η αναζήτηση της αίσθησης του νοήματος , η ανακούφιση από τον πόνο και το υπαρξιακό κενό,που η έλλειψη του επιφέρει,  καθώς και η αναζήτηση ενός ηθικού κέντρου,  γύρω από το οποίο οργανώνεται το νόημα και ο σκοπός της ζωής συνδέονται με την «δίψα» και την «πελώρια αυτή λαχτάρα της ψυχής» την οποία καλύπτουν πρόσκαιρα κάθε είδους εξαρτήσεις. Η έλλειψη νοήματος, το αίσθημα ματαιότητας,  το
 « αίσθημα της έγνοιας» ,το άγχος,  το αίσθημα ενοχής, που κατακλύζει τον σύγχρονο άνθρωπο και το οποίο  χαρακτηρίζεται   ως «κρίση του πνεύματος», δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την καταφυγή των ανθρώπων τόσο στις φαρμακευτικές όσο και σε άλλες μορφές εξάρτησης σε μια προσπάθεια ανεύρεσης νοήματος και ανακούφισης από τον πόνο που δημιουργεί ο νεωτερικός τρόπος ζωής.

Η εξάρτηση στη σύγχρονη εποχή
Η νέα ρύθμιση των ηθικών αξιών η οποία δε στηρίζεται στην ηθική του καθήκοντος και της ύπαρξης ενός ηθικού νόμου ο οποίος  όριζε τους τρόπους   ικανοποίησης  της  επιθυμίας και ο οποίος είχε καθολική ισχύ στη προνεωτερική κοινωνία, ανέδειξε σε κυρίαρχη ηθική αρχή,  την αρχή της απόλαυσης. Η παρακμή των ιδανικών και  η απώλεια του Θεού από τον σύγχρονο κόσμο  ανέδειξε σε κυρίαρχη πολιτισμική και ανθρωπολογική αρχή τον περίφημο οικονομικό άνθρωπο ο οποίος δρα ορθολογικά και υπάρχει  για να παράγει και να καταναλώνει. Η απελευθέρωση των ηθών και η αναζήτηση της ευτυχίας μέσα από την ικανοποίηση των αισθήσεων με παράλληλο σχεδιασμό ενός ατομικού πλάνου ζωής συνέβαλλε στην ηθική αποδιοργάνωση της νεωτερικότητας και παράλληλα στην απώλεια των σχέσεων αγάπης, τρυφερότητας, φιλίας οι οποίες αντικαταστάθηκαν από σχέσεις απλής επικοινωνίας και ικανοποίησης αμοιβαίων συμφερόντων. Η οδύνη από...........

Οι Μοιραίοι


Μες την υπόγεια την ταβέρνα,
μες σε καπνούς και σε βρισιές
(απάνω στρίγγλιζε η λατέρνα)
όλ'η παρέα πίναμ' εψες'
εψές, σαν όλα τα βραδάκια,
να πάνε κάτου τα φαρμάκια.

Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο
και κάπου εφτυούσε καταγής.
Ω! πόσο βάσανο μεγάλο
το βάσανο είναι της ζωής!
Όσο κι ο νους να τυραννιέται,
άσπρην ημέρα δε θυμιέται.

Ήλιε και θάλασσα γαλάζα
και βάθος τ' άσωτ' ουρανού!
Ω! της αυγής κροκάτη γάζα,
γαρούφαλα του δειλινού,
λάμπετε, σβήνετε μακριά μας,
χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας!

Του ενός ο πατέρας χρόνια δέκα
παράλυτος, ίδιο στοιχειό'
τ' άλλου κοντόημερ' η γυναίκα
στο σπίτι λιώνει από χτικιό'
στο Παλαμήδι ο γιός του Μάζη
κ' η κόρη του Γιαβή στο Γκάζι.

- Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
- Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
- Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
- Φταίει πρώτ' απ' όλα το κρασί!
Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Κανένα στόμα
δεν το βρε και δεν το 'πε ακόμα.

Έτσι στη σκότεινη ταβέρνα
πίνουμε πάντα μας σκυφτοί.
Σαν τα σκουλήκια, κάθε φτέρνα
όπου μας εύρει μας πατεί.
Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα,
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!






Κώστας Βάρναλης, 1884-1974

12 Φεβ 2014

Ο ΛΟΓΟΣ: Φιλοσοφία, Σκοποί και Δράσεις



Ο Λόγος δημιουργήθηκε από μια ομάδα ευαισθητοποιημένων κοινωνικών επιστημόνων-ενεργών πολιτών-με σκοπό την έμπρακτη συλλογική προσπάθεια υποστήριξης των ευάλωτων κοινωνικά ομάδων, όπως τα εξαρτημένα άτομα, τα άτομα με νοητική ή/και σωματική αναπηρία, πρώην θύματα κακοποίησης και τους ανέργους.
Θεωρούμε ότι τα ψυχοκοινωνικά προβλήματα είναι απόρροια της ατομοκεντρικής κοινωνίας, η οποία έχει ως στόχο την καταναλωτική ευχέρεια.  Το σύγχρονο αναπτυξιακό μοντέλο δίνοντας έμφαση στην οικονομική ανάπτυξη και το κέρδος, παραγνώρισε τις συναισθηματικές, ηθικές και πνευματικές ανάγκες των ανθρώπων. Η αποξένωση από τη φύση, η διάλυση των συλλογικοτήτων, η μοναξιά και η αλλοτρίωση των μεγαλουπόλεων στερούν από τους ανθρώπους την δυνατότητα να δημιουργούν σχέσεις αλληλεγγύης, αποδοχής και αγάπης, οι οποίες συμβάλλουν στην ψυχολογική και κοινωνική ενσωμάτωση και νοηματοδοτούν την ανθρώπινη ύπαρξη. Η εποχή μας,...........